LogoAna sayfaHaberlerSporBatı TrakyaYunanistanTürkiyeDünyaKöşe YazılarıMillet NewsGiriş Yap
Sosyal medyada mikro-faşizm12 Şubat 2020Salih Canbazscanbaz97@gmail.com

Faşizm 20. yüzyılın ilk yarısının hakim ideolojilerinden biri olarak hepimizin kulağının aşina olduğu bir kelime. Faşizm genellikle milliyetçilikle özdeşleştirilse de, meselenin sadece milliyetçilikte bitmediğini söylemeliyim. Hatta milliyetçilik olmadan da olur.

Şöyle ki, ‘faşizm’ kelimesi, ‘İtalyanca ‘demet’ anlamına gelen ‘fascio [telaffuzu: faşo]’ kelimesinden türemiş olan ‘fascismo [faşizmo]’nun Türkçe’ye geçmiş versiyonu olmakla birlikte özel, farklı, tikel olanın genel içinde eritilmesini amaçlayan ideolojiye referanstır. Yani illa milliyetçilik unsurunun olmasına gerek yok ancak dönemin şartlarında aşırı-milliyetçilik hadsafhada olduğu için faşizm kelimesi milliyetçilik çerçevesinde anlaşılmıştır.

Bir olgunun ‘mikro’ boyutundan bahsederken de, insanlar arası bire bir ilişkileri kastetmiş oluyoruz. Faşizm ideolojisi, bir devlet ideolojisi olması bakımından ‘makro’dur. Ancak uygulama itibariyle mikro boyutta da rastlanabilir faşizme.

Kendi beğenilerini -güzel ve masum beğeniler bile olsa- esas alıp, evrensel hakikatmiş gibi dayatanlar, insanları buna göre kınayanlar ve dahası şekillendirmek isteyenler mikro-faşisttir. Bu insanlara güç verilmesi durumunda ise bu mikronun makroya dönüşmesi işten bile olmayacaktır.

Bu konuda, insanlar arası ilişkilerdeki iktidar durumuna vurgu yaptığım düşünülebilir, fakat yaptığım vurgu iktidarın da ötesinde. Mesela, bir babanın oğluyla kurduğu iletişimde babanın genellikle iktidar rolünde olduğu görülür. Bunun tam tersi, çocuğun istediği oyuncağı almak için babasına uyguladığı baskı da iktidar olarak düşünülebilir. Bu iki örnekten birinin veya her ikisinin doğru veya yanlış olduğunu söylemiyorum ama günlük iletişimde böyle durumların olması normal kabul edilir.

Mikro-faşizm ise bu iktidarın patolojik evreye ulaşmış halidir. Yukarıda da belirttiğim gibi mikro-faşizm, insanın kendi beğenilerini ‘dayattığı’, insanları kendi beğenilerini kabul edecekleri şekillerde dönüştürmek/şekillendirmek istediği patolojik bir durumdur. Patolojiktir çünkü dayatma vardır, şekillendirme vardır. Böyle bir tutum içerisinde olan insanın kendi yaptığı bir davranışta hata bulması düşünülemez. Yaptığı her şey doğrudur onun için ve bütün insanlar da onun yaşadığı gibi yaşamalıdır.

Günümüzde sosyal medyada yaşanan durum da bundan ibarettir. Küresel hegemonyanın ideolojisine (neoliberalizmden başka bir şeyi kastetmiyorum) bilinçli veya bilinçsiz boyun eğmiş insanlar, “Bu benim hayatım, bana karışamazsın” mantığıyla Twitter cemiyetini ıslah etme derdinde. Son bir örnekte de, cümleyi net hatırlamasam da mealen şöyle yazıyordu: “Sevgiliyi aldatmak kötü bir şey değildir. Kimseyle sözleşme imzalamadım”. Batı Trakya şartlarında henüz böyle bir durum yaygınlaşmamış olsa da, Türkiye gibi bir ülkede sekülerinden dindarına böyle bir cümleye rastlamak artık çok kolay. Bu cümle bizim için kabul edilemez olsa da, bunu yazan şahsın birine bir zararı olmadığı takdirde “söylediği kendine” diyebiliriz. Fakat, durum bu kadar basit değil.

Basit değil, çünkü bu mikro-faşist şahıslar benimsedikleri fikirleri toplumun geneline yayma misyonu güdüyor. “Ben aldatıyorum ama isteyen sadık kalsın” da demiyor, aldatmayan insanı adeta arkaik kabileden çıkmış biri gibi görüyor, yüz sene önce yaşayan faşist ataları gibi.

Ancak, durum sadece bu örnekle de sınırlı değil tabii ki, örnekleri çoğaltmak mümkün. Mesele ise kişinin modern bireycilik anlayışını haz merkezli bireycilik olarak algılaması ve bunun sürdürülebilmesi için genele yaymak istemesidir. Çünkü, bunu genele kabul ettiremediği takdirde kendisi de bu hazdan mahrum kalmak zorunda kalacaktır.
Yazarın Diğer YazılarıBatı Trakya’da kahve tercihinin sosyolojisiTocqueville, sömürgecilik ve bizOryantalist tasavvurlara aldanmayan Hıristiyanların Müslümanlara bakışıBatı Trakya’da sekülerleşmeToplumun ‘Starbuck’laşması (mı?)Güncel HaberlerRejim İdlib'e saldırılarında ağır kayıplar verdiAlmanya'da bir Türk'ün polis kurşunuyla yaşamını yitirmesi protesto edildiKuzey Makedonya Meclisi feshedildiKathimerini: Doğu Akdeniz'de kazanan Türkiye olduGümülcine Belediyesi 8 köyde alt yapı çalışmaları yapacak
© MİLLET MEDYA 2020 (Tüm Hakları Saklıdır)Design: GOTech