LogoAna sayfaHaberlerSporBatı TrakyaYunanistanTürkiyeDünyaKöşe YazılarıMillet NewsGiriş Yap
Tarihte Bu Hafta: 15-21 Mayıs18 Mayıs 2020

15 Mayıs 1919 - İzmir işgal altında… İtilaf Devletlerinin desteklediği Yunan Ordusu, İzmir'i işgal etti. Çok sayıda asker ve sivil, işgal güçlerince şehit edildi. Yaklaşık 3 yıl süren ve Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanan savaş, her iki taraf için de büyük bir yıkım oldu. Kısaca Yunan Ordusu’nun Anadolu’yu işgali ve savaş, General Trikopis'in de “Bizim Anadolu savaşında bir menfaatimiz yoktu. Biz yabancı devletlere alet olduk. Sizden de bizden de bunca insan öldü. Hata idi Anadolu harekâtı. Hem de muazzam bir hata” sözünde de belirttiği üzere, Yunanistan'ın Anadolu'yu işgali büyük güçlerden başka hiç kimsenin işine yaramayan bir maceraydı.

15 Mayıs 1922 - Batı Trakya'da varlık mücadelesi… Batı Trakya Müdafaa’yı Hukuk Cemiyeti, bölgede yaşayan Türklerin haklarını ve çıkarlarını korumak için Cenevre Konferansı’na bir muhtıra gönderdi. Muhtıra’da “Batı Trakya’nın kuzeyinin Bulgarlara, güneyinin Yunanlılara verilerek bölünmesinin, yaklaşık yüzde 80’i Türk olan halkın arzu ve isteklerine aykırı olduğunu vurguladı. Cemiyet ayrıca Konferansın taraflarından, bir de “bölgeye tarafsız bir tetkik heyetinin gönderilmesini” istedi. Fakat bu istekler ve uyarıların hiçbiri dikkate alınmadı ve Batı Trakya daha sonra Yunanistan ve Bulgaristan arasında ikiye bölündü.

15 Mayıs 1948 - Üsküp'ten mutlu haber... Türkler, varlık ve kültürlerini korumak ve geliştirmek amacıyla Üsküp Türk Kültür ve Sanayi-i Nefise Cemiyeti'ni kurdu. Hem Üsküp'te bulunan Tefeyyüz ilkokulunda kurulan bu derneğin hem de daha sonra başka yerlerde kurulacak oaln diğer derneklerin, Makedonya Türklerinin kimlik ve kültürlerini yaşatma ve geliştirmede çok büyük katkısı oldu.

16 Mayıs 1878 - Rodoplarda Türk direnişi... Rodoplarda yaşayan Türkler, Rus ordusunun ve Bulgar çetelerinin saldırılarına karşı kendilerini korumak amacıyla örgütlendiler. Günümüzde Bulgaristan’ın Kırcaali ve Stanimaka kentleri arasında bulunan Karatarla yani Çerna Niva köyünde Rodop Hükümeti Muvakkatesini yani Rodop Geçici Hükümetini kurdular. Bazı tarihçilere göre  kurulma tarihi 4 Mart 1878 olan sözkonusu hükümetin varlığını, tüm olumsuzluklara rağmen 8 yıl boyunca ayakta tuttular.

17 Mayıs 1897 - Türk-Yunan çatışmasında yeni perde… Makedonya'daki ve Girit'teki siyasi karışıklıktan ve gerilimden yararlanmak isteyen Yunanistan, Osmanlı Devletine saldırdı. 18 Nisan’da fiilen başlayan savaşta, Ethem Paşa komutasındaki Osmanlı Ordusu, Yunan ordusunu kesin bir yenilgiye uğrattı. Artık Atina'ya girmek an meselesidir. Fakat gelişme beklenildiği gibi olmadı. Yunanistan'ı savaşa kışkırtan dönemin güçlü devletleri, Atina'nın imdadına yetişti. Böylece Yunanistan, meydanlarda kaybettiği savaşı, ağabeylerinin de desteğiyle masa başında bir kez daha yine kazandı.

18 Mayıs 1825 - Mora isyanında sona doğru… İbrahim Paşa, Navarin’den başlayarak Kalamata ve Tripoliçe şehirlerinin de içinde bulunduğu Mora’nın hemen hemen tamamını isyancıların elinden geri aldı. Ancak tüm bu başarılı mücadeleye rağmen 3 Şubat 1830 tarihinde İngiltere, Fransa ve Rusya arasında imzalanan yeni bir "Londra Protokolü" ile Yunanistan'ın bağımsız olması sağlandı. Osmanlı Devleti de 24 Nisan 1830'da Yunanistan'ın bağımsızlığını kabul etmek zorunda kaldı. Bu arada bölgede yaşayan yaklaşık 25 bin Türkten ancak 4-5 bin kadarı katliamdan kurtulup kalelere sığınabildi.

18 Mayıs 1972 - Bitmeyen acı, asimilasyon... Bulgaristan Komünist Partisi Merkez Komitesi, 1878'den beri devam eden asimilasyon uygulamasına aynı kararlılıkla sahip çıktı. Dahası iktidarı ele geçirdiği 1944'ten beri kültürel politikalarla yürüttüğü asimilasyon sürecine son noktayı koymak için harekete geçti. Cuma-i Bala yani Blagoevgrad parti yönetimine gönderdiği kesin talimatta, Yakoruda ve civarındaki köylerde yaşayan Pomakların her ne pahasına olursa olsun zorla Bulgarlaştırılması ve bu konuda kararlı ve hızlı hareket edilmesini istedi.

18 Mayıs 1990 - Batı Trakya'da hak mücadelesi... Batı Trakya’da önde gelen Türk aydınları müftülerin, 1920 tarihli ve 2345 sayılı yasaya uygun olarak yapılacak serbest seçimlerle belirlenmesini istediler. Konuyla ilgili taleplerini Yunanistan Milli Eğitim ve Din İşleri Bakanı’na ilettiler. Fakat Atina, Lozan ve diğer antlaşmalarının açık hükümlerine rağmen, müftülerin seçimle işbaşına gelmesi hükümlerine uymadı ve kendi müftülerini atadı.

19 Mayıs 1919 - Türk tarihinde dönüm noktası… Ülkenin işgal altında olduğu bir dönemde Mustafa Kemal, Samsun’a ayak bastı. Böylece Türk Kurtuluş Savaşı da başlamış oldu. Özveriyle ve büyük zorluklar içinde verilen savaş, 9 Eylül 1922’de Yunan ordusunun İzmir’de denize dökülmesiyle noktalandı.

19 Mayıs 1934 - Bulgaristan'da karanlık dönem… Bulgaristan'da faşist bir askeri darbe gerçekleştirildi. Darbeden en olumsuz etkilenen Türkler oldu. Hem askeri yönetim hem de faşist gruplar özellikle Kemalist Turan Derneği ile yayın organlarını hedef seçti. Bazı Türk aydınların yaşamlarına ve azınlık mülklerine yönelik estirilen terör yüzünden on binlerce Türk, Bulgaristan’ı terk etti. Böylece her 10-15 yılda bir yaşanan sürgünlerden biri daha gerçekleştirilmiş oldu.

19 Mayıs 1960 - Bulgaristan'da hak ve varlık mücadelesi… Bulgaristan’da bir grup Türk, sahip oldukları hakları geri almak ve artan baskılar üzerine haklarını savunmak için bir araya gelerek Varna kentinde, Ahmet Cebeci başkanlığında Bulgaristan Türk Gençlik Teşkilatları Birliği’ni kurdu. Birlik ortadan kaldırıldığı tarihe kadar, tüm baskılara karşın önemli faaliyetlerde bulundu.

19 Mayıs 1989 - İsim değişikliğine karşı ilk direniş... Kırcaali’nin Cebel kasabasında Türkler, Sofya’nın uyguladığı isim değişikli ve asimilasyona karşı ilk örgütlü toplumsal muhalefeti gerçekleştirdi. Burada başlayan gösteriler daha sonra dalga dalga ülkenin dört bir yanına yayıldı. Bu günün anısına 19 Mayıs tarihi, Cebel Belediye Meclisi’nin aldığı bir kararla, 1998’den itibaren resmi törenlerle kutlanmaya başlandı.

20 Mayıs 1945 - Bulgaristan’da Türklerin hak, hukuk ve özgürlük mücadelesi... Bulgaristan’da Türkler, yeni rejimin yarattığı özgürlük atmosferinde hakların, milli kimliklerini korumak ve sürdürmek amacıyla mücadele vermeye ve örgütlenmeye başladı. Bu amaçla Embiya Çavuş başkanlığında Bulgaristan Türklerinin Varlığını ve Benliğini Koruma Örgütü kuruldu. Fakat sistemden bağımsız hareket eden örgüt yoğun baskıya maruz kaldı ve varlığı son buldu.

20 Mayıs 1989 - Bitmeyen trajedi, sürgün. Bulgaristan'da iktidarı elinde tutan Todor Jivkov yönetimi, isim değişikliğine ve asimilasyona karşı Türkler tarafından gerçekleştirilen direnişi kırmak için yeni bir adım attı. Hareketin önderi konumundaki Türk aydınlarını sınır dışı etmeye başladı. Bu süreci daha sonra diğer insanların sınır dışı edilmesi izledi. O kadar ki, yüz binlerce kişi bu uygulama sonucu başta Türkiye olmak üzere dünyanın dört bir yanına dağıldı. 

Diğer HaberlerGalatasaray'dan George Floyd paylaşımıLibya ordusu Hafter milislerini kovalamaya devam ediyorMescid-i Nebevi pazar gününden itibaren kademeli olarak açılacakPolisin bir siyahiyi öldürmesiyle karışan Minneapolis'te sokağa çıkma yasağıTrump, ABD'nin DSÖ ile ilişkisini sonlandırdığını açıkladı
© MİLLET MEDYA 2020 (Tüm Hakları Saklıdır)Design: GOTech